Fundamenteel online

Debatteren over antibiotica

 

     

Het heroverwegen waard:

Antibiotica in de behandeling van parodontitis

 

In de EFP-Nieuwsbrief van september 2016 debatteren prof. Lior Shaprita en prof. Andrea Mombelli – hoofd van de afdeling Parodontologie van de Hebreeuwse Universiteit Hadassah in Jerusalem respectievelijk de Universiteit van Genève -  over dit onderwerp. Prof. Shapira vraagt zich af wat de toegevoegde waarde is van aanvullend gebruik van antibiotica op de langere termijn. Bij medicatie in geval van maligniteiten wordt deze waarde berekend door ‘benefit in survival’. In de parodontologie zouden we dat kunnen vertalen in de overleving van een aangedaan element boven op de standaardbehandeling. Naast het feit dat deze data niet beschikbaar zijn, betwijfelt hij of er tussen beide behandelingen in overleving een effect zichtbaar zal zijn.

Prof. Mombelli brengt daar tegenin dat er groeiend bewijs is voor reductie van indicatie èn omvang van parodontale chirurgie, indien systemische antibiotica wordt gebruikt tijdens de niet-chirurgische fase van behandeling van parodontitis. Het blijft echter omstreden of deze behandeling beperkt zou moeten blijven tot bepaalde individuen met bijvoorbeeld een speciek microbiologisch profiel. Om overgebruik te voorkomen, zou antibiotica alleen bij die personen gebruikt moeten worden, waarbij alleen niet-chirurgische mechanische reiniging het probleem niet oplost. Het grootste voordeel wordt gevonden in patiënten met zeer ernstige parodontitis (waarin de meerderheid van de pockets 7 mm of meer is), met beperkt of geen behandelresultaat na niet-chirurgische interventie, en in jonge patiënten met agressieve vormen van parodontitis (1). Mombelli merkt daarbij op dat men ironisch genoeg over het algemeen zonder aarzelen anticiotica voorschrijft in geval van uitgebreide parodontale chirurgie, regenerative procedures en implantaatplaatsing in de hoop dat een secundaire infectie wordt voorkomen, terwijl voor dit profylactisch gebruik minimaal bewijs is.

Prof. Shapira vindt dat er naar alternatieven voor systemische antibiotica moet worden gezocht. Als belangrijkste reden voert hij aan dat parodontitis geen infectieziekte is, maar een inflammatoire aandoening met weefselschade door een ongecontroleerde immuunrespons die wordt geïnitieerd door bacteriën. Veelbelovende alternatieven liggen wat hem betreft dan ook op het terrein van immuunmodulerende medicatie.

Prof. Mombelli besluit het debat met het statement dat er consensus bestaat dat antibiotica niet routinematig moet worden voorgeschreven, maar dat bij een bepaalde groep patiënten toch aanvullend gebruik van antibiotica moeten worden overwogen. Deze patiënten zullen dan later hopelijk verstoken blijven  van ‘profylactisch’ gebruik van antibiotica. Prof. Shapira merkt op dat het voorschrijven van antibiotica voorbehouden zou moeten zijn aan tandartsen met een adequate parodontale opleiding, om zo tot een betere controle van antibiocumgebruik te komen.

Het volledige debat vindt u hier.

Dr. Menke de Smit, parodontoloog (NVvP), Emmen

Referentie: (1) Jepsen K, Jepsen S. Antibiotics/antimicrobials: systemic and local administration in the therapy of mild to moderately advanced periodontitis. Periodontol 2000. 2016 Jun;71(1):82-112. doi: 10.1111/prd.12121.


Secretariaat: Postbus 34  1633 ZG Avenhorn  T 0229 540 148  F 0229 543 467  E info@nvvp.org

Secretariaat: Postbus 34  1633 ZG Avenhorn 
T 0229 540 148  F 0229 543 467 
E info@nvvp.org

© NVvP | Realisatie: Makari.nl